နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (အေအေပီပီ) ၏ မျှော်မှန်းချက်၊ ဦးတည်လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ

မျှော်မှန်းချက်

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား မရှိသော၊ ပြည်သူ့ရေးရာနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်၊ ထိန်းသိမ်း၊ ဖြည့်ဆည်းပေးသော၊ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးကိုဖော်ဆောင်ပေးနိုင်‌သော လွတ်လပ်သည့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာစေရေး။

ဦးတည်လုပ်ဆောင်ချက်

ကျွန်ုပ်တို့၏ ဦးတည်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးကို ခြွင်းချက်မရှိ ပြန်လွှတ်ပေးရန်နှင့် ၎င်းတို့အနေနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း လွယ်ကူချောမွေ့စွာ ပြန်လည်ဝင်ဆန့်နိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သော စိတ်ပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြန်လည် ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်ပေးရန် ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတို့၏ အသံများကို တန်ဖိုးထား၍ ခံစား နားဆင်ပေးကြောင်းသေချာစေကာ၊ ဒီမိုကရေစီပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ၎င်းတို့ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ပါဝင်ခွင့်ကို အကာအကွယ်ပေးရန် အလေးထားရည်စူးကာ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့၏ လုပ်နိုင်မှုစွမ်းရည်များကို နှစ်မြှုပ်ထားပါသည်။

လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ကာကွယ်တားဆီးရန်နှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်သူများ/
လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်းအသိပေးလှုံ့ဆော်သူများ၊ မြန်မာနိုင်ငံသူ/နိုင်ငံသား အားလုံးအပေါ် ကျူးလွန်သည့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုမှန်သမျှ အကာအကွယ်ပေးရန် ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် အခိုင်အမာ ကတိပြုပါသည်။ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်းရည်ရှိပြီး ယုံကြည် စိတ်ချရသော သတင်းအချက်အလက် အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်ခြင်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများကို ကျွန်ုပ်တို့သည် လုံ့လဝီရိယရှိရှိ မှတ်တမ်းတင်ပြုစုပြီး၊ အရင်းခံကျသည့် စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းကာ၊ ထိရောက်သောဖြေရှင်းနိုင်မှုများကို ဖော်ဆောင်ရရှိနိုင်ရန် ကြိုးကြိုးစားစား လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။

အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအကြောင်းကို ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာက ပိုမိုသိရှိလာစေရေးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် မဆုတ်မနစ် လုံ့လအားထုတ်မှုများဖြင့် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် နေကြပါသည်။ နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်းအားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်း နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများကို လူတိုင်းလေးစားလိုက်နာရန် လှုံ့ဆော်ပေးဖို့ ရည်ရွယ်ပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို အခိုင်အမာယုံကြည်သည်။ ထို့ကြောင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးကို ဖော်ဆောင် ပေးမည့် ထိရောက်သော အသွင်ကူးပြောင်းရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများနှင့် အစီအစဉ်များကို အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရန်အတွက် အရပ်ဖက်၊ ဒေသန္တရ၊ နိုင်ငံတကာ ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများနှင့် တက်တက်ကြွကြွ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက် လျက်ရှိပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသူနိုင်ငံသားများအနေနှင့် တရားမျှတမှု၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ လွတ်လပ်မှုနှင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေး များကို ခြွင်းချက်မရှိ လေးစားကာကွယ်နိုင်သည့် အနာဂတ်တစ်ခုကို ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး အတူတကွ မျှော်မှန်းထားကြပါသည်။

အစီအစဉ် ရည်မှန်းချက်များနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ

ရည်မှန်းချက် ၁။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံး ခြွင်းချက်မရှိ လွတ်မြောက်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းများ လူ့အဖွဲ့ အစည်းထဲ ပြန်လည်ဝင်ဆံ့နိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သော စိတ်ပိုင်း၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များဖြင့် ကူညီ ပေးရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဖြစ်စဉ်အတွင်း ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ပါဝင်ခွင့်ရရှိစေရန်။

၁.၁။ အခြားသော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတို့ကြောင့် နစ်နာခံစားရသူများ/ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများ အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းများအား ကူညီထောက်ပံမှုများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း။

၁.၂။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိတ်ဒဏ်ရာခံစားခဲ့ရသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းများ၊ ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များ၊ အခြားထိခိုက် လွယ်သူများ၊ အရပ်သားများအား (ကောင်ဆယ်လင်း) စိတ်ဓါတ်ပြန်လည်မြှင့်တင်ရေး နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးမှုကိုပေးကာ စိတ်ကျန်းမာ ရေး မူဝါဒရေးဆွဲရန်အတွက် ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများ၊ အခြားစိတ်ပါဝင်စားသည့် အဖွဲ့များနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များ အစရှိသည်တို့နှင့် လက်တွဲ ဆောင်ရွက်ခြင်း။

ရည်မှန်းချက် ၂။ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ကာကွယ်တားဆီးရန်နှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်သူများ၊ မြန်မာပြည်သူပြည်သားများအားလုံးအပေါ် ကျူးလွန်သည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုမှန်သမျှ အကာအကွယ် ပေးရန်။

၂.၁။ ဖယ်ကြဉ်ခံထားရသော ကိုယ်စားပြုပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အမျိုးသမီးအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသားလူငယ်များ အစရှိသည် တို့အပါအဝင် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဝင်များအား လူ့အခွင့်အရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ အသွင်ကူး ပြောင်းရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။

ရည်မှန်းချက် ၃။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသောကိစ္စရပ်များ၊ ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်ပတ်သက်နေသော ပိုမို ကျယ်ပြန့်သည့် ပြဿနာအကြောင်းအရာများ၊ ၎င်းတို့ကို ဖြေရှင်းနိုင်သည့် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေမှတ်တမ်းတင်ခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော သတင်းအချက်အလက်အရင်း အမြစ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိရန်။

၃.၁။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ၊ အကျဉ်းထောင်အခြေအနေများ၊ စစ်အာဏာရှင်များနှင့် အခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ သတ်ဖြတ် မှုများအပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို စောင့်ကြည့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း။

၃.၂။ စောင့်ကြည့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းနှင့်အတူ နိုင်ငံတကာဥပဒေများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းက ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ထားသော ခေတ်ရေစီးကြောင်းများအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားနှင့် အခြားလူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အကြောင်းအရာအလိုက် သုတေသနပြုထားသော အစီရင်ခံစာများနှင့် နေ့စဉ်ထုတ်ပြန်ချက်များကို  ထုတ်ဝေခြင်း။

ရည်မှန်းချက် ၄။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမီကာလနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် လူ့အခွင့် အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာက ပိုမိုသိရှိလာစေရန်နှင့် နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် စည်းရုံးလှုံ့ဆော် ခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများကို လူတိုင်းလေးစားလိုက်နာစေရန်။

၄.၁။ ပြည်တွင်းရှိ အဓိကပါဝင်သက်ဆိုင်သူများနှင့် IIMM ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ ယန္တရားများနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်သူများ၏ ပြစ်ဒဏ်မှကင်းလွတ်ခွင့်ကို အဆုံးသတ်ရန် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုယန္တရားများကို လုပ်ဆောင်ခြင်း။

၄.၂။ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုကို အထောက်အကူပြုရန် နိုင်ငံရေးဖိအားများပေးခြင်း နှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှု ဆိုင်ရာ မူဝါဒ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို ပြည်တွင်းရှိ ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများက လေးစားလိုက်နာရန် နိုင်ငံတကာ ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများကို စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်း။

ရည်မှန်းချက် ၅။ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးကို မြှင့်တင်အထောက်အကူပြုရန်အတွက် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရား မျှတမှု မူဝါဒနှင့် အစီအစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရာတွင် အရပ်ဖက်၊ ဒေသန္တရ၊ နိုင်ငံတကာ ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများနှင့် အစပျိုး၊ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သွားရန်။

၅.၁။ အကျဉ်းထောင်အခြေအနေများနှင့် အကျဉ်းထောင်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမူဝါဒနှင့်အတူ နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတည်ထောင်မှုဆိုင်ရာ၊ ဥပဒေပြဌာန်းရေးဆိုင်ရာ၊ မူဝါဒဆိုင်ရာ မူဘောင်များနှင့် ပတ်သက်၍ အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့ အစည်းများ၊ ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း။